ไม้ทัณฑ
ฆาต (-์)
ไม้ทัณฑฆาต (-์) คือเครื่องหมายสำหรับฆ่าตัวอักษรที่ไม่ต้องการออกเสียง เพื่อช่วยให้สามารถออกเสียงคำศัพท์ได้ง่ายและสะดวกยิ่งขึ้น โดยเฉพาะคำที่หยิบยืมมาจากต่างประเทศ
คนส่วนใหญ่มักสับสนระหว่างคำว่า ทัณฑฆาต กับ การันต์ ซึ่งมีความหมายแตกต่างกันตามหลักภาษาไทยของสำนักงานราชบัณฑิตยสภา ดังนี้
ไม้ทัณฑฆาต คือ ชื่อเรียกเครื่องหมาย -์ (ทัณฑ = แท่งไม้ + ฆาต = การฆ่า/ทำลาย)
ตัวการันต์ คือ ชื่อเรียกตัวอักษรที่ถูกฆ่าเสียง และไม่ออกเสียงเมื่ออ่านคำนั้น
ตัวอย่าง: คำว่า แพทย์ มีเครื่องหมาย -์ เรียกว่า ไม้ทัณฑฆาต และมีตัว ย เรียกว่า ตัวการันต์
รูปแบบการใช้ไม้ทัณฑฆาต
การวางไม้ทัณฑฆาตในภาษาไทยสามารถจำแนกออกเป็น 4 ลักษณะเด่น: [1]
ฆ่าพยัญชนะตัวเดียว: วางไว้บนพยัญชนะตัวสุดท้ายเพื่อไม่ออกเสียงตัวนั้น เช่น วันศุกร์ (ร ไม่ออกเสียง), อาจารย์ (ย ไม่ออกเสียง)
ฆ่าพยัญชนะหลายตัว: วางไว้ท้ายพยางค์ที่มีพยัญชนะซ้อนกัน ทำให้ไม่ออกเสียงพยัญชนะตัวที่มีเครื่องหมายและตัวที่อยู่ข้างหน้าด้วย เช่น วันจันทร์ (ท และ ร ไม่ออกเสียง), วิทยาศาสตร์ (ร และ ต ไม่ออกเสียง)
ฆ่าทั้งพยัญชนะและสระ: วางไว้บนพยัญชนะท้ายคำที่มีสระอุหรือสระอิประกอบอยู่ ทำให้ไม่ออกเสียงทั้งตัวอักษรและสระนั้น เช่น พันธุ์พืช (ธ และ สระอุ ไม่ออกเสียง), ศักดิ์ศรี (ด, ค และ สระอิ ไม่ออกเสียง)
ฆ่าพยัญชนะกลางคำ: มักพบในคำทับศัพท์ภาษาต่างประเทศเพื่อคงรูปเดิมของภาษาต้นทางไว้ แต่ไม่ออกเสียงหลบจังหวะพยางค์ เช่น ชอล์ก (ล ไม่ออกเสียง), กอล์ฟ (ล ไม่ออกเสียง), การ์ด (ร ไม่ออกเสียง)